اجرای با ساز از جمله بهترین روشها برای ژوست شدن صداست . خواننده ای که فقط خودش میخواند و تمرینش انفرادی و بدون ساز است ، بدون توجه به جواب آواز و یا فضایی که در آن است و حتی هماهنگی هارمونیک با صدای ساز ، هر گونه که دلش خواست می خواند . اما به فرض اگر او در حال خواندن ماهور دو است و  سازی در کنار او ماهور سل بزند آنگاه  تفاوتها حس شده و باید به سرعت نوع آوازش را تغییر دهد. بهترین روش در این حالت اجرا با یک نوازنده متبحر است . نوازندگانی که به دستگاهها و انواع نواختن آنها آشنا باشند پیشرفت یک خواننده را به مراتب بهتر میکنند.

نکته مهم در این  است که معمولا توصیه شده ، با سازهایی که حجم صدادهی بالایی دارند نباید آواز خواند . مگر سیستم صوتی در کار باشد . زیرا در غیر این صورت خوانده مجبور میشود صدایش را بالا ببرد و این باعث هدر رفت توان و انرزی اوست . اجرای آواز  با سه تار یکی ایده آل ترین تمرین های آوازخوانی است . بیشتر کلاسهای آواز با این ساز همراهی می شود . سه تار به شدت با صدا ژوست بوده و به سبب صدادهی کم میتواند فشار بی جهت را از صدای خواننده بردارد . آواز خوانی با ساز را اضافه کنید به حضور یک تنبک ، که بیش از اندازه میتواند به تمرین ، نظم و ریتم بدهد . تنبک به عنوان مبنای یک اجرا که همه سازها با او هماهنگ هستند می تواند به خصوص در اجراهای ضربی و تصنیف ها به خواننده مهارت بدهد  و همانطور که می دانید تصنیف از ارکان اصلی موسیقی ایرانی است و یک خواننده هر چقدر هم که در آواز قوی باشد باید بتواند تصانیف را به خوبی اجرا کند .

گوش دادن به آواز های خوانندگان بزرگ چه پیشینیان و چه حاضران باید در راس کار یک خواننده قرار بگیرد . این گوش دادن باید با یک گوش دادن معمولی بسیار متفاوت باشد. بهترین حالت این است که مثلا باید یک دستگاه را انتخاب کرد و با آگاهی(یا عدم آگاهی) از گوشه ها و جزییات آن ، با انتخاب خواننده و پیش روی داشتن  غزل آواز ، به دقت به  درآمد ، و گوشه ها یکی پس از دیگری گوش فرا داد. یکی از روشهای خوب در این تمرین این است که بعد از شنیدن یک بیت ، صدا را متوقف کرد و سعی کرد بیت بعدی را خواننده بداهه خوانی  کند . پس از آن به اجرای استاد گوش داده و تفاوتها راحس کرد  .

تقلید اساسی ترین کار در ابتدای راه است. حداقل یکی دو سال باید از یک خواننده که صدایش با صدای هنرجو هماهنگی بیشتری دارد تقلید کرد . تقلید سبب پیشرفت در کار می شود و ذهن با قدرتی که  دارد میتواند  به خوبی اصوات را در خود نگهداری کند و بعد از فراغت از تقلید از آنها استفاده کند . در این مرحله باید به شدت مواظب بود که اولا دوران تقلید زیاد طول نکشد و ثانیا تقلید سبب ناتوانی در روی پای خود ایستادن نشود .

خواننده باید روزانه یکی دو ساعت  و بسته به وضعیت خود ، به تمرین اختصاص دهد. تمرین در فضای باز و کوه یکی از  بهترین روشهاست . تنها نکته منفی این تمرین این است که به علت اینکه صدای اوج خواننده در این محیط کمتر از حد واقعی به گوش میرسد ، باید مواظب بود که تارهای صوتی آسیب نبیند و دیگر اینکه  خواننده فکر نکند که صدایش پایین است . چه بسا که همان صدا در یک اتاق به طور فزاینده ای بالا باشد و از این موضوع خواننده غافل شده است .

بدست آوردن محدوه صدایی نیز از مهمترین کارهای یک خواننده است . بم ترین قسمت صدا و  بالاترین آن باید همیشه مد نظر وی باشد تا بتواند با شروع آواز که معمولا درآمد می باشد تا رسیدن به اوج از این محدوده فراتر نرود .

آموختن ساز بهترین راه برای تکمیل امر خوانندگی است . یک خواننده وقتی میتواند موفق تر باشد که یک ساز را بتواند در حدی مطلوب بنوازد . نواختن ساز فواید بیشماری دارد و یک خواننده چه در مراحل آموزش و چه در مراحل فراغت از آن و ارائه آواز باید از آن غافل نباشد .

نکته مهم  و پایانی اینکه  خوانندگی استعداد خدادای میخواهد و بسیاری از این موهبت بی بهره اند . تعدادآنانی که این  هنر را دارند زیاد نیستند و بنابر این باید با آگاهی وارد این مقوله شد . داشتن تحریر لازمه یک آواز ایرانی است و خیلی از افراد فاقد توانایی  تحریر هستند . هر چند دیده شده است که افرادی بدون دارا بودن تحریر با سعی و تلاش بسیار زیاد و داشتن استادی که دلسوزانه و متبحرانه حنجره اینگونه افراد را تحریر دار  کرده است ، ولی به طور کلی این امر نشدنی است و آنانکه نمی توانند تحریر بزنند و صدای خوبی هم ندارند  بهتر است دور خوانندگی را خط بکشند و اگر علاقه به موسیقی دارند به سوی نوازندگی بروند . بسیاری از هنرآموزان از گفته این موضوع که هنر جو استعداد آواز را ندارند ابا کرده و سالها عمر او را تلف میکنند . تلمذ ، افتادگی و مغرور نشدن و همواره در پی آموزش بودن ،رمز موفقیت در آواز است .

 چند روز گذشته ،  از یک گلخانه بسیار مدرن و پیشرفته بازدیدی داشتم .مسئول گلخانه طی توضیحات کاملی اظهار نمود که این گلخانه با همکاری کشور هلند (مهد گل دنیا) بر پا شده است  .وی ادامه داد که بیشتر گلهای پرورشی این مجموعه از نوع گل رز است و همه قلمه ها از هلند به ایران می آید و سیستم آبیاری ، کود دهی و ... همگی با استفاده از تکنولوژی امروز دنیا است .وی افزود  خاک موجود در گلدانها ، خاک معمولی نبوده و مخلوطی از ماسه های معدنی و نوعی پلیمرمی باشد . گلخانه مزبور با استفاده ازسازه ای متشکل از خرپاهای ویژه که در برابر سرعتهای بالای باد هم ایستادگی قابل توجهی دارند بر پا شده است و همچنین سیستم حرارتی و برودتی و رطوبتی نیز به حد کافی از فن آوری نوین  بهره مند شده است . کارشناس یاد شده در مورد نحوه پرورش و ازدیاد گلها نیز توضیحاتی ارائه نمود که بسیار جالب و در خور توجه بود .

با دیدن این گلخانه و وضعیت پرورشی آن بسیار تحت تاثیر قرار گرفتم و از مسئول مربوطه سوالاتی کردم . وی علت شادابی بیش از حد برگها و ساقه گلها را در رسیدگی زیاد و زحمت فراوانی که برای هر بوته کشیده شده است عنوان کرد . در ادامه توضیحات افزود البته در راستای این پرورش از نیروی بسیار موثر و غیر قابل تصوری استفاده شده است که پرورش و رشد گلها را بسیار بهبود بخشیده و بر اساس آن بازدهی محصول افزون تر گشته است و آن نوای موسیقی است که در گلخانه پخش می شود .

 حاضران همگی به ضبط و نوارهای کنار آن ، که در قسمتی از گلخانه تعبیه شده بود نگاه کردند. البته تقریبا همگی شنیده بودیم که موسیقی در رشد گلها تاثیر دارد ، ولی اینکه عینا این مورد را ببینیم برای همه تازگی داشت . به علت اینکه در بین حاضران بیشتر از همه من با موسیقی عجین بودم از مسئول پرسیدم ، در این مورد بیشتر توضیح بدهد . وی گفت همه کارشناسان کشاورزی و محیط زیست و باغبانی  دنیا معتقدند موسیقی در رشد و ازدیاد کمی و کیفی گل(و به طور کلی پوشش گیاهی) تاثیر فزاینده ای دارد و بخش قابل توجهی از شادابی گلهای این مجموعه به سبب موسیقی است که روزانه به مدت یکی دو ساعت پخش می شود . جالب توجه اینجاست که مسئول مربوطه ذکر کرد بیشتر موسیقی پخش شده موسیقی اصیل واز آثار استاد شجریان است .

به این فکر افتادم که وقتی موسیقی چنین تاثیر شگرفی بر روی گل و گیاه دارد  ، چه طور میتواند در روح و روان  آدمی که احساس و عاطفه او اصلا با گل قابل مقایسه نیست موثر نباشد ؟  باور کنید وقتی گوشه ای را در دستگاه نوا یا همایون  و یا هر آواز دیگر می شنوم که  سازی نیز آنرا همراهی میکند و طرواتی دارد ، مو بر تنم راست میشود و فضایی روحانی و متعالی  وجودم را در بر می گیرد . حال بنگرید این تاثیر را با هجمه سنگینی که  اخیرا از سوی برخی مسئولان و به خصوص ائمه جمعه  که برعلیه موسیقی صورت گرفته است . میدانیم که این اشخاص  از سوی شورای سیاستگذاری ائمه جمعه مرکز تغذیه میشوند و یکسان در سراسر کشور سخنی واحد بر زبان می آوردند .  این افراد علنا از ایجاد ممنوعیت و محدودیت موسیقی صحبت میکنند و سعی دارند  آن را در تقابل با مقدسات قرار دهند به طوریکه یکی از آنها اظهار میدارد در شهر مقدس مشهد شایسته نیست کنسرت موسیقی برگزار شود!! یکی دیگر از مسئولین در رسانه غیر ملی  عدم استفاده از موسیقی را در برنامه های مذهبی نشانه فاخر بودن برنامه ذکر میکند که پیشتر در یکی از نوشته هایم به آن پرداختم. در یکی دیگر از افاضات نوشتاری ، در کتابی منتشر شده از  سوی سازمان جهاد کشاورزی موسوم به مسئولیت انسان در اسلام از سوی آموزش عقیدتی جهاد کشاورزی در صفحه ۱۰۸ از قول یکی از بزرگان دینی نوشته شده است "یکی از پنج گروهی که در روز قیامت خدای متعال بدانها نظر لطف و محبت نخواهد داشت انسان هایی هستند که اهل موسیقی و خوانندگی باشند". البته نویسنده تلاش کرده موسیقی مزبور را به زعم خودش غنا جلوه دهد .بدیهی است سخنان جعلی و دروغین بسیاری از سوی معاندان و مخالفان درست شده است که قطعا این از آن جمله است .

خوشبختانه نه تنها اهالی موسیقی بلکه مردم عادی نیز برای این سخنان پشیزی ارزش و اهمیت قایل نیستند و چه بسا که اینگونه عملکردها باعث بی اعتمادی و بدبینی بیشتر به گویندگان و سیاستگذاران شود که چنین هم شده است .

در انتها با مشاهده وضعیت گلخانه و شنیدن توضیحات کارشناس مربوطه ، چند عکس از آنچه مشاهده کردم گرفتم که آنها را در اینجا برای مشاهده قرار میدهم .برای بزرگ تر دیدن هر یک میتوانید بر روی آنها کلیک کنید.(با گرفتن دکمه شیفت و کلیک عکسها را در صفحه ای جدید باز کنید)

      مدتی است که اساتید طراز اول کشور، در دستور کار خود ، استفاده از جوانان توانا و هنرمند را قرار داده اند که مایه دلگرمی و خرسندی است . استاد شجریان پس از مدتها فعالیت با اساتید نوازنده  و آهنگساز ، از جمله مشکاتیان ، لطفی ، علیزاده ، کلهرو .... که هر یک وزنه ای در موسیقی کشور به حساب می آیند ،  در کنسرت اخیر خود میدان را به جوانان داد که برخی از آنها شناخته شده و برخی دیگر کمتر آشنا بودند. استاد شجریان بعد از کارهای متوالی خود با نوازندگی و آهنگسازی علیزاده و کلهر و همایون که دو اثر جاودانه نیز از آنها تولید شد و روانه بازار گشت ، اینک با آهنگسازی ، که به مراتب از آنها دارای شهرت کمتری است استفاده کرد . هر چند مجید درخشانی قبلا هم با استاد کارهایی از جمله آلبوم درخشان در خیال را ارائه داده است اما در یک کنسرت بزرگ که مدتها در خارج و چندین شب در داخل کشور برنامه داشته است اینچنین وسعت کاری نداشته است . مجید درخشانی در گفتگوهایش این کنسرتها  را اعتباری برای خود دانسته است .  حال میتوان به وضعیت دیگر جوانان کنسرت نیز نگاه کرد که همکاری آنان با شجریان  قطعا برای هر یک از آنها تجربه ای گرانبها و ارزشی والا به همراه خواهد داشت. عزت نفس و پشتوانه چنین همکاری میتواند هم ایشان را در آینده موفق کند و هم انتقال تجربه را به این افراد داشته باشد و شاگردان آنان نیز بهره و حضی از اساتید خود خواهند برد .

در سوی دیگر اقدام استاد لطفی را شاهد بودیم که او نیز پس از برگشت از خارج و با تشکیل دو گروه جوان مستعد ، متشکل از گروه آقایان و گروه بانوان  تحت نام شیدا کنسرتهای موفقی را در تهران برگزار نمود. استاد لطفی به عنوان یکی از قله های نوازندگی و آهنگسازی کشور مطرح است و جوانان بسیاری مایلند از کلاس و تجربه ایشان بهره مند شوند و مطلع هستم که از سراسر کشور در مکتب خانه میرزاعبدالله ایشان جوانان بسیاری به تعلیم ، تار و سه تار و آهنگسازی و صدا و ... مشغولند . قطعا همکاری با لطفی ثمرات بسیاری برای جوانان و در نهایت موسیقی کشور به همراه خواهد داشت . چرا که لطفی بازمانده ای از تبار اساتید بزرگی همچون برومند است و ایشان حلقه اتصالی است بین موسیقی آن زمان و زمان کنونی

 .

اقدام با ارزش لطفی بکارگیری یک گروه کامل از بانوان نوازنده بود که هم کاری شایسته و نو بود و هم اینکه این قشر مظوم را احیایی مجدد بخشید . این اقدام لطفی شایستگی به مراتب بیش از سایر کنسرتها داشت . هر چند بنا بر قوانین جعلی ، خواننده زن نمیتوانست(یا به تعبیر دیگرنباید) همراه سایر هم جنسان خود بخواند و به ناچار یک خواننده مرد آواز کنسرت بانوان را برعهده گرفت .

در اقدامی دیگر ، برگزاری کنسرت استاد مسلم سه تار ، جلال ذوالفنون را در ماههای قبل شاهد بودیم که وی نیز در کنسرت خود از جوانانی جویای نام بهره گرفت . بدون تردید استاد ذوالفنون و سه تار دو نام متجانس در طول سالها بوده اند و جوانانی که  مدتها با ذوالفنون تمرین و ممارست کرده اند و اینک به ارائه کنسرت می پزدازند میتوانند از این وادی بهره های فراوان برای خود به ارمغان ببرند. البته  متاسفانه اخبار ناخشنودی از تشتت در برخی افراد گروه منتشر شد که نمونه اش در وبلاگی به همین مضمون آمده است .

هر چند به نظرم اساتید یاد شده کمی دیر  به این فکر افتادند و چه بهتر که زودتر به این اقدام نیکو همت میگماردند ولی همین نیز غنیمت و باعث رشد و اعتلای موسیقی است . نکته مهم دیگر این است که چقدر خوب  است که سایر اساتید مطرح کشور نیز به این گونه جوانگرایی دست بزنند و افراد جوان و مستعد را همراه خود به جامعه هنر موسیقی معرفی کنند . به هر حال موسیقی ما لازم است که به جوانان و آینده سازان فرصت لازم را بدهد .

‌جمعه شب دو نمايشگاه با يك هدف از سوي بهترين هنرمندان ايران برپا شد كه يكي براي حمايت از مردم بم و ديگري براي ‌حمايت از كودكان سرطاني در نـظـر گـرفـتـه شـده اسـت. ‌در نـمـايـشـگـاه "همنوا با بم" شجريان برگزار كننده بود به طوري كه در صحبت هايش گفته است كه نگذاريم بم ‌فراموش شود؛ مهم‌تر از ساختن بم فراموش‌نكردن آنست؛ حالا نوبت ساير ‌هنرهاست كه به بم كمك كنند. زماني‌كه زلزله بم ‌رخ داد همه باهم گفتيم "بم را دوباره مي‌سازيم" ‌اما بعد از گذشت زمان، زخم بم را فراموش كرده و حالا براي كمك به ساخت ‌بم بايد به ‌روش‌هاي تبليغاتي متوسل شويم.‌

 ‌به گزارش ايسنا، مـحـمـدرضـا شـجـريـان در مـراسـم گـشـايـش نمايشگاه خوش‌نويسي "همنوا با بم" ‌تصريح كرد: به سبب رسالت اخلاقي كه نسبت به مصيبت‌زدگان بم داشتيم و با بهانه‌اي كه ‌‌علي‌رضا كدخدايي هنرمند خطاط فراهم كرد، دورهم جمع شديم. دي‌ماه سال گذشته كدخدايي ‌تعداد 80 تابلو خود را به من هديه كرد و من اين تابلوها را در معرض فروش گذاشتم تا درآمد ‌حاصله صرف ساخت و تكميل پروژه‌ "باغ هنر بم" شود.‌ ‌استاد نامدار آواز ايران هدف از برگزاري اين نمايشگاه را چنين عنوان كرد ‌كه خط تنها هنري ‌چشم‌نواز نيست بلكه هنري است كه با زبان خاص خود معنا منتقل مي‌كند. از طرفي بارها گفته كه آواز ميراث ما را حفظ مي‌كند و بر اين باور است كه آواز و خط خويشاوند يكديگرند.‌ ‌وي تصريح كرد: ما ملتي فراموش كاريم خيلي‌زود فراموش مي‌كنيم. روزي كه زلزله مهيب بم ‌رخ داد همه خود را مصيبت‌زده دانستند. بم بخشي از تن ما بود كه زخم برداشت. همه‌ ما درد ‌اين زخم را بر روان خود احساس مي‌كرديم و به بازماندگان قول‌هاي زيادي داديم و از اين‌كه در ‌كنار شما بم را دوباره مي‌سازيم گفتيم؛ اما رفته‌رفته درد زمان بر دل ما نشست و در مسائل ‌روزمره خود گرفتار شديم فراموش كرديم كه بم بخشي از تن ما بود و زخم بم را فراموش ‌كرده‌ايم. اكنون به‌ جايي رسيده‌ايم كه ديگر نام بم دل كسي را نمي‌لرزاند، ما مردم بم را فراموش ‌كرده‌ايم.‌

يدالله كابلي هم در اين مراسم گفت: اين حركت و انديشه‌اي است كه در راه سربلندي اين مملكت ‌برداشته‌ شده و استاد شجريان نگاهي اسطوره‌اي به تاريخ ايران داشته‌اند و با گامي بلند قصد ‌تجديد اين بنا را دارند.‌ ‌علي جمشيدي مدير گالري شمس در ادامه گفت: قرار است كه به خريداراني كه به اين جريان كمك كنند لوح تقديري از سوي شجريان هديه ‌شود؛ ضمن اين‌كه اين مجموعه به‌صورت كتاب ‌نفيس در قطع رحلي چاپ مي‌شود و اسامي خريداران و قيمت خريداري شده زير اثر قيد خواهد ‌شد؛ ضمنا در يك بسته‌بندي آثار منتخب نمايشگاه چاپ شده كه در معرض عموم بوده و عوايد ‌حاصل از فروش آن‌ها ‌هم براي كمك به باغ هنر بم است.‌ ‌وي ابراز اميدواري كرد كه با استقبال مادي و معنوي بتوان اين حركت را نهادينه كرد و بتوان ‌هر ساله در همين‌ مكان مراسمي براي كمك به بم داشته باشيم‌‌ .‌‌

طبق اعلام جمشيدي ، در اين مراسم ‌100‌ميليون تومان اثر به‌صورت نقدي‌ ‌به‌فروش رسيده و 50 ميليون تومان اثر هم براي فروش ‌رزرو شده است. گران قيمت‌ترين‌ ‌تابلو با همت عالي 20ميليون تومان خريداري شد.‌‌نمايشگاه آثار خوش‌نويسي علي‌رضا كدخدايي اهدايي به استاد آواز ايران از هشتم تيرماه‌جاري ‌در فرهنگسراي نياوران ادامه دارد.‌ ‌اين نمايشگاه شامل 80 اثر خوش‌نويسي است كه علي‌رضا ‌كدخدايي آن‌ها را كتابت كرده است‌‌ .‌ اين هنرمند آثار كتابت شده را از ميان 50 سال فعاليت استاد ‌شجريان در حوزه‌ آواز و تصنيف انتخاب و به رشته‌ تحرير درآورده است.‌‌ ‌‌ ‌در نمايشگاه ‌‌‌ ديگر كه به نام به "رنگ عشق" است در نخستين روز نمايشگاه، 44 اثر با قيمت 83 ميليون و 500 هزار تومان ‌به فروش رفته است.

اين نمايشگاه در كاخ موزه نياوران برپا شده بود و هنرمندان هنرهاي تجسمي در تالار آبي كاخ موزه ‌نياوران، با فروش آثار اهدايي خود به نفع مؤسسه "محك" به ياري كودكان سرطاني شتافتند. ‌به گزارش فارس، در نمايشگاه فروش آثار هنرمندان برجسته ايران به غير از فروش 44 تابلو، 2 ميليون و 700 هزار تومان ‌نيز از محل فروش كاتالوگ آثار نمايشگاه و كـمــك‌هــاي نـقــدي مــردم تــأمـيــن شــد. 103 تــابـلـو، نقاشي،خوشنويسي و عكس به همراه ‌تعدادي اثر حجمي و مجسمه از 90 هنرمند به نمايش گذاشته شده بود كه آثار هنرمنداني چون محمد احصايي، كامران عدل، ‌علي رضا، فرشيد مثقالي، پرويز تناولي، شادي قديريان، نصرالله افجه‌اي ، گيزلا وارگا سينايي، صادق تبريزي، ابراهيم حقيقي، ‌بهرام دبيري، صادق تيرافكن، فريده لاشايي به فروش رفت.گرانترين تابلو اين نمايشگاه به اثري از محمد احصايي با عنوان ‌‌"لا اله الا الله" اختصاص داشت كه به قيمت 27 ميليون تومان به فروش رسيد. برگزار كننده اين نمايشگاه، فريال سلحشور ‌مدير نگارخانه دي است كه از مدت‌ها پيش براي برگزاري اين نمايشگاه و جمع‌آوري آثار هنرمندان تلاش كرد. ‌اين نمايشگاه امروز و پس فردا نيز از ساعت 9 تا 20 در تالار آبي كاخ موزه نياوران ادامه خواهد داشت .(منبع:روزنامه آفتاب یزد)

همانطور که اطلاع دارید  ، استاد شجریان و گروه شهناز  در این  شبها  اقدام به برگزاری کنسرت درتالار بزرگ وزارت کشور کردند. در این نوشته قصد دارم از زوایای  مختلف و البته به طور بسیار مختصر کنکاشی به برخی نکات که ممکن است بعضی از آنها کمتر مورد توجه قرار گرفته باشند  داشته باشم :

1-شجریان مردخستگی ناپذیر

 شجریان خستگی ناپذیر مینماید. استاد بلند آوازه ایران زمین در سنی که باورش برای بسیاری دشوار است ،حنجره ای به توانایی روزهای جوانی دارد. تمامی اهالی موسیقی که عملا به کار موسیقی می پردازند از سختی اجرای کنسرت  آگاهی کامل دارند . خیلی از همین افراد که جوان و جویای نام هم هستند از اجرای کنسرت بیم دارند و حاضر نیستند مشکلات  آنرا که بحثی جداگانه می طلبد به جان بخرند . اما استاد شجریان پس از برگزاری یک دوره کنسرت در دورترین نقاط دنیا ، حاضر می شود چندین شب نیز در داخل کشور به اجرا بپردازد .

2-عشق به مردم انگیزه تحمل قوانین دست و پا گیر

استاد شجریان به هیچ عنوان  مایل نیست با این قوانین مسئولان غیر مسئول ارگانهای مرتبط ، در داخل کشور کنسرت برگزار کند . زیرا همانطور  که خودش بیان کرده است انرژی بسیاری از او میگیرد و قوای او در این سن بیش از همیشه تحلیل می رود . اما چرا او اقدام به برگزاری کنسرت میکند ؟.. تنها و تنها به دلیل وفاداری و عشق به مردمی است که عاشقانه از او میخواهند برای مردم وطنش اجرا کند . آنچه که بیش از همه باعث محبوبیت او شده است ارتباط دو طرفه ای است که بین او و مخاطبانش برقرار است .

3- کنسرتی پر تعداد

استاد شجریان باز هم به خواست دوستدارنش وقع می نهد و این بار با گروهی بزرگ پا به عرصه اجرای کنسرت میگذارد . علاقمندان ، بارها از ایشان خواسته بودند که مایل هستند ساز و نوای بیشتری را در کارهای او ببینند و در این راستا هم صدای سازهای افزونتری را بشنوند و هم افراد جدید و دیگری را همراه او ببینند و استاد این بار چنین کرد . حضور سازهای  پرطرفداری  نظیر تار ، کمانچه و سه تار روح و جانی در کنسرت افکند که خیل مشتاقان خرسند از این اجرا شده و کار استاد را ستودند .

4-استفاده از نوازنده زن و حضور زن به عنوان رکنی در موسیقی ایران

در ده سال گذشته تعداد هنرجویان موسیقی  بسیار فراتر از دهه های قبل شده است . استاد شجریان نیز در همین راستا و در روزهای گذشته با  اظهار خوشبینی به آينده موسيقي ايران ،گفته است :  حدود 20 سال پيش به اندازه اكنون آنقدر هنرجوي موسيقي به چشم نمي‌خورد اما بعد از گذشت اين همه سال، شاهد اين هستيم كه هنرجويان با استعداد يكي پس از ديگري به صحنه مي‌آيند، به طوري كه هم اكنون تعداد اين افراد به 200 برابر رسيده است.

سهم زنان نیز در این عرصه بسیار چشمگیر و قابل توجه است . هر چند با قوانین کذایی و بی تفکر ، خیل خوانندگان زن  در حصر صدا به سر می برند اما نوازندگان آنان می توانند تا اندازه هایی ابراز وجود کنند . در کنسرت گروه شهناز استاد از یک نوازنده زن که دخترش می باشد بهره میگیرد و این اقدام قطعا الگویی است برای گروههای مختلفی که در کشور به فعالیت مشغولند .

5- سه تار ، سازی پرتوان در کنسرتی با این سطح

 به نظرم استاد قصد داشت علاوه بر نشان دادن توانایی زنان در اجرای کنسرتی با این سطح بسیار بالا ، قدرت ساز سه تار را نیز در جمع سازهای پرسر و صدای دیگر در کنسرت نشان دهد و آن هم به نوازندگی یک زن  . بسیاری عقیده دارند که سه تار با حجم صدای کم و خصوصیان منحصر به فرد ،  ساز مناسب  خلوت و صفای دل است . استاد شجریان از این ساز بهره می گیرد تا نشان دهد توانایی فوق العاده آن و قابلیتها و تونالیته صدای سه تار می تواند در کنسرتی که چندین ساز دیگر نیز وجود دارند کاملا نمود پیدا کند .

6-بها دادن به جوانان و رشد استعدادها

پس از آنکه  شجریان با وجود جوانان مستعدی که در عرصه آواز نیاز به تعلیم صحیح داشتند واقدام به انتخاب تواناترین آنها نمود و  کلاسهایی در این ارتباط برای ایشان برگزار کرد ، در اقدامی دیگر در همین راستا و برای ایجاد انگیزه بیشتر به جوانان ، کنسرت خودش را با حضور اینگونه افراد برگزار میکند  تا باعث جلب توجه و ایجاد فضایی شاداب و طرب انگیز در این وادی نماید. قطعا آنانکه در این کنسرت با استاد همراه بوده اند در آینده با همین پشتوانه میتوانند مسیرهای دشوار را هموارتر بپیمانید و باعث اشاعه هنر خویش شوند . کار استاد بسیار ستودنی است و شخصا امیدوارم استاد شجریان در اجراهای دیگر و حتی آلبوهای دیگر از جوانان بیشتر و گمنام تر و البته توانا ، استفاده بیشتری ببرد که آینده موسیقی ایران تضمین شود . خود استاد هم در همین رابطه میگوید : من به جوانان بيشتر بها مي‌دهم تا بتوانم آنها را معرفي كنم چرا كه اين شاگردان اساتيد آينده موسيقي هستند.

به نظر من مهمترین بخش همه کنسرت این قسمت است .

7- نقش رسانه غیر ملی در اطلاع رسانی کنسرت

نباید فکر کنیم که ما دوستدارن موسیقی بدلیل آنکه روزانه چند بار در محیط اینترنت با بررسی وبلاگها و خبرگزاری  ها و روزنامه ها و سایت اختصاصی استاد شجریان در جریان کنسرت هستیم و اخبار و وقایع آن را دنبال میکنیم ، جامعه نیز چنین است . بسیاری از مردم کوچه و بازار از این واقعه مهم بی خبر هستند . آیا غیر از این است که بگویم رسانه غیر ملی در ارائه اخبار این رویداد مهم فرهنگی  ، کوتاهی و غرض ورزی کرده است . حتی برنامه های موسیقیایی همچون نیستان نیز از ارائه خبری دریغ میکنند تا همچنان غیر ملی بودن این رسانه انحصاری معلوم شود .

نکات گفتنی بسیاری در این راستا وجود دارد که هر یک از منظری  قابل بررسی  هستند . ایجاد زمینه استقلال همایون در آینده ای نزدیک ، استفاده از فن آوری نوین در فروش بلیط ، ایجاد زمینه ای یکسان برای حضور شهرستانی ها در کنسرت و ..... میتواند از نکات مورد توجه این کنسرت باشد که به جهت عدم اطاله کلام از آنها صرف نظر میشود و همچنان امیدواریم استاد بی همتای آواز ایران سالیان سال زنده باشند و عاشقان را از زلال چشمه هنر خویش سیراب بگردانند .

ندای عشق تو دیشب در اندرون دادند               فضای سینه حافظ هنوز پر ز صداست