مدتی  قبل هنگام گشت و گذار در کتابفروشی های  خیابان انقلاب ، در برخی مغازه ها به سی دی هایی برخوردم که محتوای آنها آموزش تصویری موسیقی اصیل در زمینه ساز و آواز بودند. با بررسی و جستجو های بیشتر دریافتم تعداد شرکتها و موسساتی که این آثار را منتشر کرده اند در یکی دو سال اخیر و حتی فقط در سال گذشته رو به فزونی نهاده است به طوریکه دست کم چندین شرکت مهم از جمله رایان پارس ، البرز،  افرا رایان و ... اقدام به ارائه آموزشهایی در زمینه موسیقی اصیل کرده اند . این آثار تلاشهای بسیار مفیدی است که در این وانفسای غربت موسیقی ملی واقعا جای قدردانی دارد. برخی ویژگی های این مجموعه ها  را فهرست وار می آورم .
1 - قیمت مناسب : قیمت بسیار مناسب ، اولین نکته قابل توجه است. خود من آموزش تار را به مبلغ 3500 تومان خریداری کردم که واقعا مبلغ ناچیزی است. البته برخی از مجموع ها قیمتهای بالاتری دارند(حدود 14000 تومان) که از نظر کیفیت برنامه و تصویر و تعداد سی دی ها برتری هایی به هم نوع خود دارند .
2 -تعدد و تنوع آموزش : این سی دی ها تقریبا بیشترسازهای موسیقی ایرانی و برخی از انواع غربی را آموزش میدهند . آموزش آواز نیز به طور ویژه مورد توجه قرار گرفته است که در دل آنها آموزشهای خوبی از جمله  گام های موسیقی ایرانی ، آموزش سولفژ و .... وجود دارد .
3 -بسته های شکیل و زیبا : شرکتهای مربوطه سعی وافی و کافی کرده اند که این مجموعه هر چه بهتر و موثر تر ارائه شود و به همین منظور با بکار گیری هنر گرافیک و تجسمی سی دی ها را در یک بسته بندی خوب عرصه کرده اند تا مخاطب با جذبه بیشتری مواجه شده و آنها را تهیه نماید.
4 -اطلاع رسانی و تهیه مجموعه از سایت های شرکتهای ارائه دهنده آثار : جهت دریافت اطلاعات بیشتر و تهیه آثار از طریق اینترنت میتوان به سایت شرکتهای تولید کننده مراجعه کرد . همچنین می توان با مدیران و مسئولین در ارتباط بود و سوالات ایجاد شده را مطرح کرد .
فوایدی که میتوان برای این آثار برشمرد بسیارند که به برخی از آنها اشاره میشود :
1- یادگیری غیر حضوری  : بسیاری از علاقمندانی که فرصت حضور درکلاسهای حضوری را ندارند  میتوانند با تهیه این مجموعه ها به یادگیری ساز و آواز ایرانی بصورت غیرحضوری بپردازند و از این راه در هزینه ، وقت و ... صرفه جوی کنند.هر چند به شدت توصیه میشود که یادگیری حتما باید در کلاس و در حضور استاد صورت گیرد .
2-  مراجعه به آموزشها در هرزمان : هنر جو با استفاده از این آثار در هر وقتی که فرصت باشد و در منزل خویش می تواند بهره کافی را از آموزشها ببرد و نیاز نیست که در یک ساعت خاص و در مکانی دیگرکه حتی ممکن است در شهرهای دیگر باشد به کلاس مراجعه کند
3- تقویت واشنایی بیشتر برای هنرجویان کلاسهای حضوری: این مجموعه حتی برای افرادی که در کلاسهای حضوری شرکن میکنند مفید است . آنها می توانند با مشاهده این مجموعه به دانسته های خود بیفزایند و یا کسورات آموزشی کلاسهای حضوری را جبران نمایند .
4- دیدن و گوش دادن به دفعات : معمولا در کلاسهای حضوری نمیتوان به دفعات یک درس را بررسی کرد . به فرض در کلاس آواز وقتی گوشه ای گفته شد در جلسات آتی به گوشه های دیگر اشاره میشود و بحث بر روی آن متمرکز است . ولی از این طریق میتوان یک درس را بارها ملاحظه کرد .
5- بهره گیری جهت علاقمندان روستاهها و شهرهای کوچک و دوردست : به نظرم بیشترین خدمت این آثار در این است که علاقمندان گوشه کنار کشور می توانند با موسیقی ایرانی و اصول خوانندگی و نوازندگی آشنا شوند و به خصوص آنان که در نقاط دور دست و روستاها بدور از کلاس و آموزشگاه هستند میتوانند از آنها بهره ببرند .
6-  آشنایی افراد بی اطلاع و کم اطلاع از هنر ایرانی : حداقل فایده این مجموعه این است که افرادی  که با موسیقی اصیل آشنایی ندارند کار را ببینند و شاید علاقه های در آنها ایجاد شود و این خود باعث ترویج موسیقی است

        به طور کلی هیچ نوع آموزشی نمیتواند جای حضور در کلاس و روش استاد و شاگرد را بگیرد و ساز و آواز همیشه باید در محضر استاد ، شاگردی شوند و استاد صدا رابشنود و دست را ببیند و ایراد بگیرد و تصحیح کند . این سی دی ها زحمات بسیار قابل ارزرشی است که میتواند در صورت عدم دسترسی به کلاس به هر دلیل یاری کننده علاقمندان باشد و در دنیای تکنولوژی و دیجیتال امروز راهی نوین بسوی فراگیری موسیقی است .

پی نوشت : در پی سوال دوست گرامی جناب رحیمی  در بخش نظرات توضیحاتی در خصوص آموزش آواز تصنیف خوانی و آواز شرکت رایان پارس و همچنین آموزش تار شرکت داده های رایانه ای البرز برگرفته از توضیحات کاور مجموعه ارائه می شود. لازم به ذکر است سی دی آموزش سه تار را تهیه نکرده ام ولی در ساین افراموزیک که لینک آن در متن آمده نام اساتید و توضیحاتی آورده شده است .

آموزش تصنیف خوانی و آواز

- توضیح شناسه های صداوبررسی معیارهای صوتی از قبیل:گستره صدا، شدت صدا ، توان صدا و تمرین جنس صدا

- شرح و بررسی تزییات صدا و آموزش تکنیکها کاربردی برای اجرای تزیینات صدا از قبیل تحریر، ویبراسیون، نوانس، -غلت، غنه، و ....شرح و آموزش سولفژخوانی

- نحوه بکارگیری دیاپازون در تصنیف خوانی

- تمرین دستگاهها و گام های ایرانی و اشاره به گوشه های دستگاهها

- شرح و آموزش تکنیکهای پرورش صدا از قبیل ژوست خوانی ، دکلماسیون و ...

 -بیان تکنیکهای نگهداریاز حنجره و مراقبت از صدا

با همکاری : استاد فریدون فراهانی

آموزش تار:

-آشنایی قدم به قدم با تار

-آشنایی با تمام نکات ساز تار

-درس های فصل بندی شده در محیط نرم افزاری

-نحوه گرفتن ساز

-آموزش روشهای مختلف نواختن

     ضمن تبریک سال جدید به همه مراجعه کنندکان و علاقمندان موسیقی جاودانه ایرانی  ، از این پست به بعد سعی میکنم  به معرفی برخی آثار ارائه شده در سالهای اخیر که توسط استاد درخشانی آهنگسازی و سرپرستی آنها صورت گرفته است بپردازم. "بیدار دلان" کاری است که مطمئن هستم اگر آنرا تهیه کنید از خرید خود پشیمان نخواهید شد. به دو دلیل. یکی اینکه درخشانی در این آلبوم با استادی هر چه تمام تر به ساختن آهنگهای بسیار درخشان در دو آواز اصفهان و دشتی پرداخته که بسیار نو و بدیع هستند و دیگری صدای خیره کننده محمد ملا آقایی خواننده اثر.
     درخشانی فعال ترین شخص در یکی دو سال اخیر در عرصه موسیقی اصیل بوده است. تولید چند آلبوم ، همکاری با استاد شجریان در کنسرتهای سال گذشته ، برگزاری کنسرتهای مختلف در شهرستانها تنها بخش کوچکی از فعالیتهای این استاد کم نظیر حال حاضر موسیقی ماست. شاید درخشانی میخواهد با این حضور گسترده سالها، عدم حضور خود در ایران را جبران کند و بدین وسیله تجارب ارزنده خود راارائه دهد.
     مشخصه اصلی درخشانی در این فعالیتها کار با جوانان و افراد گمنامی است که همیشه زیر سایه اساتید پیشین و کنونی اسمی از آنها برده نمی شود و بسیاری افراد به دلایل واهی حاضر به شنیدن صدا یا ساز آنها نمی باشند. ملا آقایی از آن دسته افراد است . خواننده ای که صدای چپ او در این آلبوم  شنونده را مجذوب میکند .  وجود نوازندگان شهیر و توانایی در این آلبوم خبر از یک اثر با ویژگی های بالا میدهد و انتخاب ملا آقایی و همکاری وی با این افراد از قابلیتهای بالای وی در عرصه آقایی خبر میدهد .
     قسمتهای آغازین اثر در بیات اصفهان اجرا شده است. تصنیف ابتدایی و آهنگ آن خیلی دلنشین است . آهنگسازی خوب و آرام  درخشانی فوق العاده گیرا و زیباست. اصفهان اجرا شده چپ کوک بوده و خواننده سه بیت در آمد را در اوج میخواند در حالی که فشاری بر صدای او نیست. سپس یک چهار مضراب با ریتم آرام نواخته و سپس خواننده ادامه اصفهان را با اوج بیشتر که تنها در صدای خوانندگان چپ کوک یافت می شود به اجرا میگذارد. با شنیدن این قسمتها به یاد حمیدرضا نوربخش می افتیم که او نیز دارای چنین طنینی است . هر چند به جرات و البته بعد از شنیدن تراک شماره 9 آلبوم که در دشتی است میتوان پی برد  که حنجره ملا آقایی از نوربخش نیز چپ کوک تر است . البته صدابرداری این ترک که به نظرم عمدی است اصلا قابل توجه نیست و دارای ضعف مفرط است . باید توجه داشت که در آواز ایرانی نباید  به بلندی  صدا بیشترین ارزش را داد ولی خوانندگانی که دارای این ویژگی هستند دارای امتیاز برتری هستند که می توانند گوشه های اوج را با قدرت بیشتری بخوانند و شنونده لذت بیشتری ببرد . البته به عقیده من ملا آقایی باید بر روی بیان اشعار بیشتر کار کند تا دلنشین تر شود .  به عبارت دیگر طراوتی که مثلا در بیان اشعار صدای قربانی ، معتمدی و .... است در او نیست . تراک هشتم آلبوم همان تراک اول با ریتم تندتر با تغییری در آهنگ آن  است  که نشاندهنده توانایی درخشانی در ارائه یک تصنیف با دو آهنگ مختلف  است . تار نوازی بدون حاشیه و خلوت درخشانی در برخی قسمتها بسیار شنیدنی است . البته نقش عمده ای در بیشتر قسمتها به کمانچه داده شده است که کامکار آنرا نواخته است . به نظرم اصفهان اجرا شده از  شور و دشتی  آن دلنشین تر است . هر چند کلیت کار در هر دو بخش خوب و زیباست . تصنیفهای اجرا شده نیز با مهارت خاصی تنظیم شده که و دشوار بوده و خواننده به خوبی از عهده آن برآمده است.
      لازم به ذکر است در این آلبوم  «جمشيد عندليبى» با ساز (نى)، «سعيد فرج پورى» (كمانچه)، «ارسلان كامكار» (عود)، «اردشير كامكار» (كمانچه)، «جواد بطحايى» (سنتور) و «پيمان ناصح پور» (تنبك و دايره) از تكنوازهاى برجسته بيداردلان هستند. اشعار به كار رفته در اين اثر هنرى از «حافظ» و «فرصت شيرازى» است و تصنيف هاى آن از «عارف قزوينى» و «شيدا» و همچنين شعر تصنيف از «پروين دولت آبادى» است. «مهدى رضايى» (دف)، «رضا محسنى پور» (تارباس)، «پارسا احتشامى» (نى)، «سهيل صادقى نژاد» (كمانچه)، «فرهاد زالى» (نى)، «سينا جهان آبادى» (ويولن)، «هادى آرزم» (ويولن)، «رسول بهبهانى» (ويولن)، «همايون رحيميان» (ويولن)، «كرم قربانى» (ويولنسل)، «خورشيدفر» (كنترباس) و «ناصر رحيمى» با ساز (فلوت) در اين اثر هنرنمايى كردند. بخشى از آلبوم «بيداردلان» بازسازى موسيقى سنتى قديم ايران است و به صورت گروه نوازى اجرا شده است. در زیر قسمتهای از آلبوم بیداردلان را جهت دانلود علاقمندان گذاشته ام .امیدوارم همه این آلبوم زیبا را بارها گوش کنید و از آن لذت ببرید

دانلود کنید : تصنیف "دل هوس سبزه و صحرا ندارد"

دانلود کنید :  آواز به همراه کمانچه

دانلود کنید : تصنیف شور "ای که به پیش قامتت"